هم‌نشینی تاریخ و زندگی مدرن؛ رویکرد نوین چین در پیوند بافت شهری و محوطه‌های باستانی
در پارک ملی محوطه باستانی «دا هه‌تسون» واقع در شهر جنگ‌جو، نسیم پاییزی در پهنه‌ای ۱۶۰ هکتاری می‌وزد و موزه جدیدی که عمدتاً در زیر زمین بنا شده، بازدیدکنندگان را به سفر در دل سکونتگاهی متعلق به دوره نوسنگی و فرهنگ «یانگ‌شائو» با قدمت ۷ هزار سال میبرد.
معماری این موزه به‌گونه‌ای طراحی شده که سقف مستطیلی آن هم‌سطح با زمین است و حسی از سربرآوردن تاریخ از دل خاک را تداعی می‌کند. بیش از ۱۵۰۰ اثر فرهنگی در کنار منطقه اصلی حفاظت‌شده، تنها بخشی از تلاش چین برای دسترس‌پذیرتر کردن ردپای زندگی باستانی برای عموم مردم است.
در ادبیات میراث فرهنگی چین، این مکان‌های گسترده «دا یی‌جی» نامیده می‌شوند؛ مجموعه‌هایی که شامل بقایای سکونتگاه‌ها، شهرها، کاخ‌ها و مقبره‌های باستانی با اهمیت تاریخی خیره‌کننده‌اند. از ویرانه‌های «یین» و «لیانگ‌جو» گرفته تا «سان شینگ‌دویی»، کاخ تابستانی قدیمی و «دیوار بزرگ چین»، همه گواهی بر حضور یک‌میلیون‌ساله انسان و تمدنی ۵ هزار ساله در این سرزمین هستند. چین در حال حاضر دارای ۱۵۰ محوطه باستانی از این دست است و ۶۵ «پارک محوطه باستانی ملی» را برای حفاظت از آن‌ها و مناطق پیرامونی‌شان تاسیس کرده است.
یکی از نمونه‌های برجسته هم‌زیستی بافت تاریخی و شهری در شهر «لوئو یانگ» دیده می‌شود؛ شهری با ۴ هزار سال تاریخ شهرنشینی که چندین محوطه باستانی با تراکم و غنای کم‌نظیر را در امتداد رودخانه «لو» جای داده است. از دهه ۱۹۵۰، مقامات شهری با برنامه‌ریزی هوشمندانه، توسعه منطقه شهری جدید را در فاصله‌ای دورتر از شهر قدیمی کلید زدند و کاوش‌های باستان‌شناسی را پیش از ساخت‌وساز الزامی کردند. این سیاست سبب شد محوطه‌های باستانی به نمادهای فرهنگی فعال در دل زندگی روزمره مردم تبدیل شوند.
نگاهی به آمارها نشان می‌دهد که استقبال عمومی از این برنامه‌ها جهشی بی‌سابقه داشته است؛ به‌طوری‌که آمار بازدید از پارک‌های محوطه باستانی ملی از ۲۰.۹۷ میلیون نفر در سال ۲۰۲۱ به ۹۷.۷۴ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و مجموع بازدیدها طی این دوره پنج‌ساله به حدود ۳۰۳ میلیون نفر رسیده است.
با این حال، منافع این طرح‌ها فراتر از پژوهش و گردشگری رفته و ابعاد اقتصادی و اجتماعی یافته است. در استان جه جیانگ، پیوند دادن فرهنگ «لیانگ‌جو» با طرح‌های احیای مناطق روستایی سبب شد تا درآمد عملیاتی تعاونی‌ها در ۱۴ روستای همجوار در سال ۲۰۲۵ افزایشی ۱۹ درصدی را تجربه کند. همچنین برگزاری برنامه‌های آموزشی بین‌المللی مانند مدرسه تابستانی باستان‌شناسی میدانی با همکاری کشورهای دیگر، بستری برای دیپلماسی فرهنگی و آشنایی جوانان جهان با تمدن چین فراهم کرده است.
بر اساس برنامه‌ریزی‌های کلان برای بازه ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، چین بر حفاظت پایدار و مدیریت کارآمد این مکان‌ها تمرکز دارد. الگوی در دست اجرا برای محوطه‌های شهری، ادغام فضاهای نمایشگاهی کوچک‌مقیاس در بافت شهر است و برای مناطق روستایی، ترکیب گردشگری آموزشی با طرح‌های توسعه محلی دنبال می‌شود. این اقدامات به بازدیدکنندگان فرصت می‌دهد تا در عین لمس تاریخ، از خدمات فرهنگی باکیفیت بهره‌مند شوند.
