تریلیون یوان؛ چین چگونه به «خریدار برتر» جهان تبدیل شده است؟
اخیراً برخی رسانههای غربی بار دیگر «افزایش صادرات چین» را بزرگنمایی کرده و مدعی شدهاند که مازاد تجاری این کشور، بازار جهانی را «بهشدت» تحت فشار قرار میدهد. این استدلال با ادعای قبلی درباره «ظرفیت مازاد چین» همخوانی دارد و در اصل، ناشی از نگاهی گزینشی به روند توسعه چین است.
اما واقعیت کاملاً متفاوت است. تا سال ۲۰۲۵، واردات چین به ۱۸.۵ تریلیون یوان خواهد رسید و این کشور برای ۱۷ سال متوالی به عنوان دومین بازار بزرگ واردات جهان و مقصد اصلی صادرات نزدیک به ۸۰ کشور شناخته خواهد شد. در نیمه نخست امسال نیز واردات چین برای نخستین بار در تاریخ از ۱۰ تریلیون یوان عبور کرد. چین به عنوان یک «خریدار برتر» در حال گشودن درهای «بازار جهانی» به روی کشورهای مختلف است.
استدلال برخی رسانههای خارجی مبنی بر اینکه صادرات بالا و مازاد تجاری بزرگ به معنای «فشار شدید» بر سایر کشورهاست، قابل دفاع نیست. ژو می، از مؤسسه تحقیقات وزارت بازرگانی چین، میگوید تجارت بینالمللی نتیجه تصمیمهای تجاری مستقلی است که شرکتها اتخاذ میکنند. صادرات بالای چین نشاندهنده تقاضای جهانی برای کالاهای رقابتی این کشور است و مازاد تجاری نیز نتیجه طبیعی تقسیم کار بینالمللی و مزیت نسبی است.
چین عمدتاً کالاهایی را صادر میکند که سایر اقتصادها تمایل کمتری به تولید آنها دارند یا تولیدشان برای آنها هزینه بالایی دارد؛ موضوعی که نشاندهنده عملکرد کارآمد زنجیره صنعتی جهانی است.
چین در شرایط افزایش حمایتگرایی تجاری در جهان، همچنان پیام روشنی درباره گسترش واردات ارسال میکند. از کاهش تعرفهها و تسهیل ترخیص کالا گرفته تا برگزاری نمایشگاه بینالمللی واردات چین و گسترش گشایش نهادی، پکن اقدامات مشخصی برای حفظ نظام تجارت چندجانبه و تقویت اعتماد به اقتصاد جهانی انجام داده است. از گوشت گاو برزیل و گیلاس شیلی گرفته تا ماهی سالمون نروژ و برنج معطر تایلند، صادرکنندگان بیشتری به بازار چین متکی هستند.
دلیل آن این است که چین نه فقط به تعهدات خود درباره گشایش اقتصادی عمل کرده، بلکه با تقاضای واقعی و توان مالی قابلتوجه، اعتماد خود را نیز به بازار جهانی نشان داده است. رشد مستمر واردات چین در حال تغییر چشمانداز زنجیره تأمین جهانی است؛ نه از مسیر «چینزدایی»، بلکه از طریق پیوندهای عمیقتر با چین.
آنچه توسعه چین برای جهان به همراه میآورد، نه یک «تهدید» بلکه فرصتی مشترک، نه «فشار» بلکه توانمندسازی و نه یک «شوک» بلکه حمایت پایدار و باثبات از تقاضای جهانی است. چین با تکیه بر بازار عظیم خود، به گسترش واردات ادامه میدهد و منافع حاصل از توسعه را با شرکای تجاری خود به اشتراک میگذارد. این «خریدار بزرگ» با کنار گذاشتن تعصبات از طریق همکاری و رد ادعاهای نادرست با اتکا به دادهها، نهتنها درهای بازار خود را به روی جهان باز میکند، بلکه مسیر دستیابی به رفاه مشترک را نیز هموار میسازد.
