تحول فناوری چین، چکونه نگاه سرمایهگذاران جهانی را تغییر داد؟
تحول صنعتی مبتنی بر فناوری در چین، همزمان با رونق جهانی هوش مصنوعی و افزایش تقاضا برای سختافزارهای محاسباتی، توجه روزافزونی را از سوی سرمایهگذاران بینالمللی به خود جلب کرده است.
اشتیاق سرمایهگذاران به بخش فناوریهای پیشرفته چین روز دوشنبه به اوج رسید؛ زمانی که سهام شرکت «چانگشین مموری تکنالاجیز» (CXMT)، تولیدکننده تراشههای حافظه، در نخستین روز عرضه در بازار «استار» شانگهای ۴۶۵.۸۲ درصد افزایش یافت و به ۴۹ یوان، معادل حدود ۷.۲۲ دلار، رسید. این جهش، ارزش بازار شرکت را به بیش از ۳.۲ تریلیون یوان رساند و آن را به باارزشترین شرکت فهرستشده در بازار سهام چین تبدیل کرد. جذابیت این شرکت به بازار داخلی محدود نماند و صندوق سرمایهگذاری «Tema ETFs» در آمریکا نیز با اختصاص ۱۰.۵۶ درصد از سبد دارایی خود، سهام CXMT را به یکی از داراییهای اصلی صندوق حافظه خود تبدیل کرد.
علاقه گستردهتر سرمایهگذاران خارجی به صنعت تراشه چین را میتوان در صندوق VanEck China Semiconductor ETF نیز مشاهده کرد؛ صندوقی که ماه گذشته با هدف فراهم کردن دسترسی مستقیم به ۲۵ شرکت بزرگ و نقدشونده چین در زنجیره ارزش نیمههادیها راهاندازی شد و ارزش خالص داراییهای آن تا روز سهشنبه به ۱۵۴.۶۸ میلیون دلار رسید.
صندوق بینالمللی پول نیز اوایل ماه جاری پیشبینی خود از رشد اقتصادی چین در سال ۲۰۲۶ را از ۴.۴ درصد در ماه آوریل به ۴.۶ درصد افزایش داد. این تعدیل، نشاندهنده رشد قویتر از انتظار اقتصاد چین در سهماهه نخست سال است؛ آن هم با وجود فشارهای ناشی از افزایش قیمت جهانی نفت و کاهش تقاضا از سوی شرکای تجاری.
«یو سونگ»، اقتصاددان ارشد بخش چین در شرکت سرمایهگذاری یوبیاس، معتقد است افزایش پیشبینی صندوق بینالمللی پول فراتر از واکنش به آمارهای کوتاهمدت است و بازتابی از ارزیابی دوباره روند ارتقای صنعتی چین و تابآوری ساختاری تجارت خارجی این کشور به شمار میرود. به گفته او، در بلندمدت، زنجیره کامل صنعتی چین در موقعیتی قرار دارد که میتواند پاسخگوی تقاضای جهانی برای سختافزارهای محاسباتی در دوره رونق هوش مصنوعی باشد. در همین حال، «نیروهای مولد جدید باکیفیت» نیز به تدریج به پشتوانهای پایدار برای رشد اقتصادی تبدیل میشوند؛ موضوعی که بازارهای بینالمللی را به بازنگری در ارزیابی ظرفیت رشد و تابآوری چین واداشته است.
بر اساس آمار مرکز ملی آمار چین، ارزش افزوده تولیدکنندگان بزرگ صنایع با فناوری پیشرفته در نیمه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳.۳ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از رشد ۵.۴ درصدی کل شرکتهای بزرگ صنعتی است. همچنین محرکهای جدید رشد، از جمله تولیدات با فناوری پیشرفته و محصولات دیجیتال، در این مدت ۴۷.۹ درصد از رشد ارزش افزوده شرکتهای بزرگ صنعتی را به خود اختصاص دادهاند.
بانک استاندارد چارترد نیز در گزارش اخیر خود تأکید کرده است که چرخه فناوری مبتنی بر هوش مصنوعی از بخشهای تولید صنعتی و صادرات حمایت میکند. بر اساس آمارهای گمرکی، صادرات قطعات الکترونیکی و قطعات رایانهای در مجموع ۶.۹ واحد درصد از رشد صادرات چین در نیمه نخست سال را به خود اختصاص دادهاند.
این تحولات ساختاری در حال تغییر نحوه ارزیابی داراییهای چین از سوی مؤسسات مالی جهانی است. «جیمز وانگ»، مدیر استراتژی چین در بخش تحقیقات بانک سرمایهگذاری یوبیاس، پس از دیدار با سرمایهگذاران اروپایی در یادداشتی نوشت که هوش مصنوعی همچنان محور اصلی بحثها درباره سهام شرکتهای چینی است. به گفته او، سرمایهگذاران اروپایی همچنان به بخش فناوری هوش مصنوعی چین اعتماد دارند و علاقه آنها به زیستفناوری چین نیز فراتر از انتظار است؛ موضوعی که نشاندهنده جستوجوی حوزههای کمترشناختهشده نوآوری چین و تمایل به تنوعبخشی به سرمایهگذاریها خارج از حوزه هوش مصنوعی است.
با این حال، این ارزیابی مجدد بهصورت گزینشی انجام میشود و علاقه سرمایهگذاران تاکنون عمدتاً بر بخشهایی متمرکز بوده که تحول ساختاری چین در آنها آشکارتر است. «جکی تانگ»، مدیر ارشد سرمایهگذاری در بازارهای نوظهور در دویچه بانک، میگوید ناشناختهترین جنبه اقتصاد چین، شکاف رو به افزایش میان ضعفهای دورهای و نقاط قوت ساختاری آن است.
به گفته او، ارزشگذاری سهام شرکتهای چینی همچنان اهمیت دارد، اما تحول مهمتر، درک فزاینده سرمایهگذاران از این واقعیت است که رشد سودآوری شرکتها بیش از گذشته در بخشهایی متمرکز شده که از سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، ارتقای فرایندهای تولید و افزایش رقابتپذیری صادراتی بهره میبرند.
دامنه این بازنگری تا حدی به این بستگی دارد که آیا پویایی و شتاب رشد در صنایع نوظهور به کل اقتصاد سرایت خواهد کرد یا خیر. «فنگ جو»، اقتصاددان ارشد چین در جیپی مورگان، گفت حرکت چین به سمت صنایع تولیدی پیشرفته بهخوبی در حال پیشرفت است و منبع مهمی برای رشد آینده خواهد بود؛ هرچند صنایع نوظهور همچنان سهم نسبتاً کوچکی از کل اقتصاد را تشکیل میدهند. او افزود تقویت اعتماد در میان بنگاههای کوچک، متوسط و خرد، از جمله بخش خصوصی، به حمایت از اشتغال و درآمدها کمک میکند و در نتیجه موجب تقویت مصرف و گذار موفقتر اقتصاد خواهد شد.
چین در تلاش است با برنامهریزی هدفمند، محرکهای جدید رشد را تقویت و تقاضای داخلی را بیش از پیش فعال کند. در همین راستا، این کشور برنامهای برای گسترش مصرف در دوره «پانزدهمین برنامه پنجساله» در سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ تدوین کرده که بر توسعه مصرف خدمات، ارتقای مصرف کالاها و افزایش قدرت خرید شهروندان تأکید دارد.
در مجموع، رشد سریع صنایع مبتنی بر نوآوری در چین، سرمایهگذاران بینالمللی را به بازنگری در چشمانداز رشد این کشور ترغیب کرده است؛ زیرا چین تلاش میکند ظرفیتهای هر یک از بخشهای صنعتی خود را به نیروی محرکهای فراگیر و پایدار برای رشد اقتصادی تبدیل کند.
