شین‌جیانگ؛ کانون ابتکار «کمربند و جاده»
امروز ابتکار «کمربند و جاده» به ابزاری حیاتی برای تقویت ارتباطات فرامنطقه‌ای و بین‌قاره‌ای و همچنین شکوفایی اجتماعی و اقتصادی تبدیل شده که در چارچوب آن، مناطق مختلف هر یک نقشی مهم ایفا می‌کنند و در میان آنها، «منطقه خودمختار اویغور شین‌جیانگ» یکی از کانون‌های اصلی اتصال به این ابتکار است.
شین‌جیانگ به‌خوبی چشم‌انداز رئیس‌جمهور شی جین‌پینگ در هنگام مطرح شدن این ابتکار شامل ترویج تبادلات و یادگیری متقابل تمدن‌ها از یکدیگر، همزیستی مسالمت‌آمیز فرهنگ‌ها و باورهای گوناگون و تعهد به احترام و پاسداری از حقوق بشر را تجسم بخشیده است. هدف از این ابتکار، پیشبرد توسعه منطقه‌ای و بهبود سطح رفاه مردم از طریق اقدامات مشترک و یاری رساندن به مردم برای ساختن یک زندگی بهتر است.
امروز این گفته رئیس‌جمهور شی جین‌پینگ که «وحدت قومی اهمیت بنیادین دارد و ۵۶ گروه قومی چین باید همچون دانه‌های انار با هم پیوندی ناگسستنی داشته باشند.» به وضوح در شهر «اورومچی»، مرکز شین‌جیانگ به خوبی مشاهده می‌شود. با وجود ادعاهای مطرح‌شده از سوی برخی دولت‌های غربی مبنی بر «تبعیض قومی» و «نسل‌کشی»، شین‌جیانگ با گام‌های استوار به سوی آینده‌ای پیش می‌رود که در آن «شکوفایی مشترک»، تنها مسیرِ کارآمد برای دستیابی به هماهنگی میان اقوام است. شین‌جیانگ به عنوان دروازه مهم ابتکار «کمربند و جاده» به سوی مرزهای غربی چین و منطقه‌ای کلیدی در «کمربند اقتصادی جاده ابریشم»، در نخستین سال از اجرای برنامه پنج‌ساله پانزدهم به دستاوردهای چشمگیر در مسیر توسعه دست یافته است.
این منطقه به عنوان یک کانون مهم زمینی و لجستیکی، نقشی محوری در برقراری پیوند میان مراکز صنعتی چین با کشورهای آسیای میانه، روسیه و جنوب آسیا ایفا می‌کند. در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶، ارزش کل تجارت خارجی شین‌جیانگ به ۷۱.۲۲ میلیارد یوان رسید و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۶ درصد رشد داشت. تجارت با کشورهای «کمربند و جاده»، بیش از ۹۰ درصد از حجم کل تجارت این منطقه را تشکیل می‌دهد و بر پایه همین واقعیت تکیه و تأکید بر گسترش این ابتکار و تقویت ارتباطات و پیوندهای آن برای شین‌جیانگ اهمیت راهبردی دارد. بر اساس آمار، منطقه شین‌جیانگ در سال ۲۰۲۵ عملکردی چشمگیر در حوزه تجارت خارجی داشته و در مجموع ارزش واردات و صادرات آن به ۵۲۰.۳۷ میلیارد یوان رسیده که حاکی از یک رشد ۱۹.۹ درصدی نسبت به سال قبل است. بالاتر بودن ۱۶.۱ درصدی این نرخ رشد از میانگین سراسر چین، شین‌جیانگ را در رده نخست چین قرار می‌دهد و گواهی قوی بر نقش مهم شین‌جیانگ در اجرای «ابتکار کمربند و جاده»، به‌ویژه در بخش تجارت، همکاری‌های صنعتی و توسعه باکیفیت کشورهای مشارکت‌کننده در این ابتکار است.
اجرای تدابیر گمرکی کارآمد و تسهیل‌کننده، یکی از دلایل تضمین جریان روان کالا در شین‌جیانگ بوده است. با تداوم اجرای سیاست‌های مربوط به «منطقه آزاد تجاری آزمایشی شین‌جیانگ»، گسترش مستمر شبکه‌های لجستیک بین‌المللی و ظهور الگوها و اشکال جدید تجارت خارجی، شین‌جیانگ می‌تواند جایگاه و موقعیت ممتاز خود به عنوان کانون همکاری‌های آسیا و اروپا را بیش از پیش تقویت کند و در روند «گشایش با استاندارد بالا» در چین بیشتر سهم داشته باشد.
«کمربند و جاده» ضمن تقویت روابط فرامرزی و پیوندهای تجاری دیرینه شین‌جیانگ و کشورهای آسیای میانه، این ارتباطات را تا جنوب آسیا گسترش داده است. «کریدور اقتصادی چین و پاکستان» با اتصال شهر کاشغر شین‌جیانگ به بندر گوادر در پاکستان، به یک کریدور تجاری جامع شامل مسیرهای جاده‌ای، خطوط ریلی، خطوط لوله نفت و گاز و کابل‌های فیبر نوری تبدیل شده است. شین‌جیانگ با ایفای نقش محوری در این کریدور برای پاکستان و چین در بخش‌هایی نظیر تجارت، صنعت، گردشگری، اتصالات و تبادلات مردمی فرصت‌های جدید فراهم می‌آورد و به نوبه خود موجب شکوفایی و توسعه هر دو کشور می‌شود.
در مجموع، ابتکار «کمربند و جاده» و توسعه منطقه شین‌جیانگ، تأثیر مکمل بر تقویت یکدیگر دارند و این ابتکار باعث دستیابی شین‌جیانگ به همگرایی اجتماعی و شکوفایی اقتصادی بیشتر و در نهایت بهبود کیفیت زندگی مردم خود دست یابد.
همچنین این واقعیت که دانشگاه «چانگ‌جی» به دانشجویان خود دوره‌هایی به زبان اویغوری ارائه می‌دهد یکی از نمونه‌هایی است که ادعاهای غربی‌ها مبنی بر «نسل‌کشی فرهنگی» در این منطقه را به طور کامل رد می‌کند. به گفته مقامات شین جیانگ، هدف از ترویج آموزش دوزبانه در این منطقه تضمین بهره‌مندی تمام گروه‌های قومی از حق استفاده و حفظ زبان و خط خودشان است.
«کمربند و جاده»، شین‌جیانگ را به کانون مهم ارتباطات فرامنطقه‌ای، ارتقای بهره‌وری صنعتی، و توسعه اجتماعی و پیشترف کشاورزی تبدیل کرده و این تحول، حاصل رکوردهای جدید این منطقه در زمینه تجارت بین‌المللی، اجرای پروژه‌های بزرگ تولید انرژی‌های تجدیدپذیر و جذب گسترده سرمایه‌گذاری خارجی بوده است.
