
همگرایی راهبردی چین و آسهآن؛ پیوندی فراتر از چالشهای منطقهای
ضربالمثل معروف چینی «همسایه نزدیک بهتر از خویشاوند دور است»، توصیفی دقیق از روابط میان چین و اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) است؛ پیوندی ریشهدار که دستاوردهای ملموسی برای ملتهای منطقه به ارمغان آورده است. در جهان پرتلاطم امروز که بیثباتی و عدم قطعیت رو به افزایش است، پکن و آسهآن دلایل قانعکنندهای برای تعمیق مشارکت، تمرکز بر اشتراکات و تداوم همکاریهای خود دارند.
استحکام این مناسبات بر پایه منافع متقابل و نتایج عینی بنا شده است. اهمیت این مشارکت راهبردی به اندازهای است که نباید تحت تأثیر اختلافنظرهای مقطعی، فضاسازیهای سیاسی یا تلاشهای خارجی برای ایجاد شکاف قرار گیرد. دلیل حفظ این مسیر کاملاً روشن است: منافع حاصل از آن واقعی، ملموس و فراگیر است.
آمارهای تجاری این واقعیت را تأیید میکنند؛ چین برای ۱۷ سال متوالی بزرگترین شریک تجاری آسهآن بوده و آسهآن نیز طی ۶ سال گذشته جایگاه نخست را در میان شرکای تجاری چین حفظ کرده است. همزمانی سال جاری با پنجمین سالگرد برقراری «مشارکت راهبردی جامع» و سیوپنجمین سالگرد آغاز روابط گفتوگومحور دو طرف، این مقطع را به فرصتی تاریخی برای ارزیابی دستاوردها و ترسیم نقشه راه آینده تبدیل کرده است.
پکن همواره بر ایجاد جامعهای نزدیکتر با سرنوشت مشترک در کنار آسهآن تأکید داشته و این تعهد را در عمل به اثبات رسانده است. پروژههای بزرگ زیرساختی نماد این همکاری هستند؛ راهآهن چین-لائوس، این کشور را از انزوای جغرافیایی و محصور بودن در خشکی خارج کرد و به شریانهای ترانزیتی منطقه پیوند داد. همچنین، منطقه ویژه اقتصادی سیهانوکویل در چارچوب ابتکار کمربند و جاده، کامبوج را به قطبی پویا در تولید و صادرات تبدیل کرده است. در سراسر جنوب شرق آسیا نیز توسعه زیرساختها، پیوندهای صنعتی و مبادلات مردمی، فرصتهای تازهای فراتر از مرزها خلق کرده است.
دامنه این تعاملات امروز به حوزههای نوین نیز کشیده شده است. اجرای پروتکل ارتقای منطقه تجارت آزاد چین و آسهآن (نسخه ۳.۰) و همافزایی آن با توافقنامه چارچوب اقتصاد دیجیتال آسهآن، مسیرهای جدیدی برای تجارت و سرمایهگذاری میگشاید. در بخشهایی نظیر خودروهای برقی، فناوریهای دیجیتال، انرژیهای تجدیدپذیر و کشاورزی سبز، شرکتهای چینی و شرکای آسهآنی آنها به طور فزایندهای در حال توسعه راهکارهای بومی و متناسب با نیازهای منطقه هستند.
این همافزایی در برههای حساس رخ میدهد که کشورهای عضو آسهآن در تلاش برای ارتقای ساختارهای صنعتی، تقویت تابآوری اقتصادی و صعود به پلههای بالاتر در زنجیرههای ارزش جهانیاند. ترکیب توان صنعتی، فناوری پیشرفته و بازار عظیم چین با اقتصادهای پویای آسهآن، بهویژه برای بنگاههای خرد، کوچک و متوسط، موتور محرکهای قدرتمند ایجاد میکند.
البته تعهد چین به آسهآن صرفاً اقتصادی نیست. پکن قاطعانه از «محوریت آسهآن» و سازوکارهای منطقهای تحت هدایت این اتحادیه حمایت میکند و آماده است برای ساختن منطقهای صلحآمیز، باثبات و فراگیر با همسایگان خود همکاری کند. در سال جاری که مصادف با پنجاهمین سالگرد امضای «پیمان مودت و همکاری در جنوب شرق آسیا» است، شایان ذکر است که چین نخستین قدرت بزرگ جهانی بود که با پیوستن به این پیمان، پایبندی خود را به اصول آسهآن نشان داد.
بیتردید مسیر توسعه روابط دو طرف همواره هموار نبوده است. اختلافنظرها در برخی پروندهها، از جمله مسائل مرتبط با دریای جنوب چین، نیازمند مدیریت هوشمندانه و حلوفصل سازنده از طریق گفتوگو و رایزنی است. دریای جنوب چین باید همچنان پهنه صلح، دوستی و همکاری باقی بماند. چین و کشورهای عضو آسهآن در حفظ ثبات، پیشبرد همکاریهای عملی دریایی و تضمین امنیت کشتیرانی و تجارت منافع مشترکی دارند. مدیریت صحیح اختلافات از مسیر دیپلماسی، این امکان را فراهم میکند که تمرکز اصلی معطوف به همکاریهای سازنده در حوزههایی چون حفاظت از محیط زیست، پژوهشهای دریایی و توسعه پایدار شود.
در نگاه به آینده، چین و آسهآن میتوانند اشتراکات و آرمانهای همسوی خود را به تکیهگاهی استوار برای همکاریهای عمیقتر تبدیل کنند. پایبندی به حسن همجواری، منافع متقابل و گفتوگو، ضامن تداوم این مشارکت، افزایش رفاه ملتها و نقشآفرینی مؤثرتر دو طرف در صلح و شکوفایی منطقه خواهد بود.
لینک:
https://english.news.cn/20261116/84104d78cbc7450c958dbc4e899e4ab7/c.html



