بزرگنمایی «تهدید جاسوسی چین»؛ پوششی برای پنهان کردن سابقه طولانی جاسوسی غرب
وزارت دادگستری آمریکا و اداره تحقیقات فدرال این کشور (افبیآی) ۱۰ ژوئن (۲۰ خرداد) از توقیف ۱۳ دامنه اینترنتی خبر دادند و مدعی شدند این وبسایتها تحت حمایت مأموران مشکوک چینی قرار داشتهاند و در تلاش برای دستیابی به اطلاعات حساس افراد دارای مجوزهای امنیتی فعلی و سابق آمریکا بودهاند.
یک هفته پیش از این اقدام نیز ائتلاف اطلاعاتی «پنج چشم» در بیانیهای مشترک ادعا کرد که مأموران اطلاعاتی چین به شکل تهاجمی از پلتفرمهای کاریابی آنلاین برای جذب نیرو استفاده میکنند. با این حال، کشورها و سازمانهایی که به داشتن گستردهترین تواناییهای اطلاعاتی در جهان شناخته میشوند، اکنون در جایگاه مدعی ظاهر شده و چین را به «سرقت اطلاعات» متهم میکنند؛ موضوعی که بیشتر به یک نمایش سیاسی شباهت دارد.
در برابر چنین اتهاماتی، نخستین پرسش این است: مدرک کجاست؟ نه وزارت دادگستری آمریکا و نه ائتلاف «پنج چشم» هیچ سند قابل راستیآزمایی و قانعکنندهای ارائه نکردهاند و تنها به عباراتی مبهم مانند «مشکوک» استناد کردهاند.
هر زمان که نام چین مطرح میشود، برخی سیاستمداران و نهادهای غربی با استفاده از برچسبهایی مانند «تهدید امنیت ملی» و «خطر اطلاعاتی»، ابتدا اتهام مطرح میکنند و سپس به دنبال توجیه آن میروند. چین نیز تأکید کرده است که ادعای بهاصطلاح «تهدید جاسوسی چین» بیاساس و اقدامی برای تخریب وجهه این کشور است.
روایت «تهدید جاسوسی چین» در واقع نمونهای از فرافکنی است. ائتلاف «پنج چشم» به عنوان یکی از بزرگترین شبکههای تبادل اطلاعات جهان، سابقه طولانی در انجام عملیات اطلاعاتی گسترده در سراسر جهان دارد و خود از روشهایی مانند پوششهای استخدامی و بهرهگیری از پلتفرمهای آنلاین برای جمعآوری اطلاعات استفاده کرده است. اکنون این ائتلاف همان رفتارهایی را که به آن متهم است به چین نسبت میدهد و در جایگاه قربانی ظاهر میشود؛ موضوعی که به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه چین، کاملاً «طنزآمیز» است.
سوابق گذشته نیز تصویر ائتلاف «پنج چشم» به عنوان مدافع امنیت سایبری را زیر سؤال میبرد. در سال ۲۰۱۳، افشاگریهای ادوارد اسنودن، پیمانکار پیشین آژانس امنیت ملی آمریکا، درباره برنامه «پریسم» جهان را شوکه کرد.
این برنامه امکان جمعآوری گسترده دادههای کاربران در سراسر جهان، از جمله ایمیلها، پیامها و انتقال فایلها را فراهم میکرد. از شنود ۱۲۲ رهبر خارجی از جمله آنگلا مرکل، صدراعظم پیشین آلمان، تا استفاده از زیرساختهای ارتباطی کشورهای دیگر برای جمعآوری اطلاعات، همگی نمونههایی از نقض حاکمیت کشورها و حریم خصوصی شهروندان محسوب میشوند.
دامنه فعالیتهای اطلاعاتی ائتلاف «پنج چشم» تنها به متحدانش محدود نشده و کشورهای در حال توسعه در مناطق مختلف جهان را نیز دربر گرفته است. این شبکه متهم شده که تحت عنوان همکاری اطلاعاتی، در حملات سایبری، انتشار اطلاعات نادرست و دخالت در امور داخلی دیگر کشورها نقش داشته است.
با وجود افشا شدن این موارد توسط رسانههای مختلف، این ائتلاف هرگز مسئولیت اقدامات خود را نپذیرفته و همچنان دیگران را به ایجاد «تهدید جاسوسی» متهم میکند؛ اقدامی که از نگاه منتقدان، هدفی جز منحرف کردن افکار عمومی، بدنام کردن چین و توجیه فعالیتهای اطلاعاتی خود ندارد.
اصرار آمریکا و ائتلاف «پنج چشم» بر ترویج نظریه «تهدید جاسوسی چین» نشان میدهد که نگاه تقابلی و ذهنیت جنگ سرد همچنان در بخشی از سیاست آنها در قبال چین وجود دارد. توقیف اخیر دامنهها نیز به جای پنهان کردن واقعیت، بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که اخلالگر واقعی در عرصه اطلاعاتی و سایبری چه کسی است. کشورهای مربوطه باید به جای ادامه این فضاسازیها، ذهنیت جنگ سرد را کنار گذاشته و رویکردی عقلانی و عملگرایانه در قبال چین اتخاذ کنند.
